هنر موسیقی

پيانو ديواري بخرم يا بزرگ (رويال)؟ يا اصلآ به سراغ پيانو ديجيتال بروم؟ آيا جنس دست دوم - يا دست چندم - بخرم يا نو و بقولي آکبند؟ اگر قرار است دست دوم بخرم از مغازه تهيه کنم يا از فروشگاه؟
اين سئوالات و بسياري ديگر همواره ذهن خريداران پيانو را براي ماه ها مشغول خود مي کند. گراني ساز از يک طرف و ويژگي هاي خاص فرهنگي ما ايرانيان، موضوع را از محدوه نوازنده يا هنرآموز فراتر هم مي برد. بگونه اي که به غير از او، پدر، مادر، خواهر، برادر و حتي گاهي بسياري از اقوام درجه دو خانواده و دوست و آشنا هم به هنگام خريد پيانو به نوعي درگير اين پروژه مي شوند.
هرچند در نظر داشتيم در ادامه مجموعه مطالبي که راجع به پيانو تهيه ميکنيم به بررسي ساختمان داخلي و نحوه عملکرد قسمت هاي مختلف آن بپردازيم، اما نظر به علاقه دوستان تصميم گرفته شد تا قبل از پرداختن به اين موضوع، طي چند نوشته راجع به چگونگي انتخاب پيانو صحبت کنيم. بياييد ابتدا صحبتي راجع به انواع پيانو داشته باشيم.

پيانو اسپينت

پيانو ديواري (Vertical - Upright)
هدف ما اين نيست که راجع به مزاياي فني پيانو ديواري به ريز صحبت کنيم، نگاهي کوتاه داريم به ويژگي هايي از اين پيانو که مي تواند به هنگام خريد براي ما قابل ملاحظه باشد.

پيانوهاي ديواري در ارتفاع هاي مختلف، با بدنه - اغلب با چوب تمام شده - متفاوت و انواع مدل ساخت بدنه وجود دارند که بدون شک مي توانند سليقه شما را راضي کنند. در اولين قدم مهمترين پارامتر براي اينکه متوجه شويد پيانو عمودي چقدر حالت مبتدي دارد و چقدر حالت حرفه اي ارتفاع پيانو ديوراي است. ارتفاع يک پيانو ديواري از کف زمين تا بالاي آن اندازه گيري مي شود (چه پيانو چرخ داشته باشد چه نداشته باشد).

دليل اين امر بيشتر به اين خاطر است که عرض و تقريبآ عمق پيانو ها با کمي تفاوت يکسان است و اين ارتفاع ساز است که در حجم بدنه پيانو تاثير بيشتر را مي گذارد، هرچه ارتفاع بيشتر باشد پيانو حجم صوتي بيشتري دارد. حجم صوتي ارتباطي به رنگ يا شفاف و مات بودن صدا ندارد و صرفآ صوت حاصله از اين پيانو قوي تر خواهد بود. چرا که پيانو بلند علاوه بر آنکه سيم هاي طولاني تري هم دارد، صفحه صداي (Sound Board) بزرگتري دارد که باعث توليد صداي قوي تر مي گردد.

پيانو کنسول

پيانوهاي اسپينت (Spinet) معمولآ کوتاه ترين نوع پيانوهاي ديواري و از ارزانترين نوع آنها هستند. ارتفاع اين پيانوها از حدود 90 سانتيمتر شروع مي شود و تا حداکثر 100 سانتيمتر ادامه دارد. جعبه صداي آنها کوچک و سيستم انقال نيرو (Action) آنها ساده ترين شکل خود را دارد به همين علت، اغلب قيمت مناسبي دارند و براي مبتدي هايي که معلوم نيست در آينده نوازندگي را ادامه دهند بسيار مناسب است. فاصله سطح کي برد تا بلندترين قسمت اين پيانوها بسيار کم بوده و حداکثر حدود 20 سانتيمتر است.

رنج بعدي پيانو هاي کنسول (Console) است که از ارتفاع حدود 100 سانتيمتر شروع مي شود و تا حدود 110 سانتيمتر ادامه پيدا مي کند. ساختمان سازه آنها بگونه اي است که بدنه اي بسيار محکم و بادوام دارند و معمولآ در آموزشگاه ها يا مدارس موسيقي و نيز استوديوها براي تمرين - نه معمولآ ضبط - از آنها استفاده مي شود. انواع آمريکايي اين پيانوها - که در بازار ايران کم هستند - زيبايي خاصي دارند و روي بدنه خارجي آنها زياد کار شده است.

اگر قصد داريد از ابتدا پيانويي بخريد که به احتمال زياد ديگر آنرا عوض نکنيد، حتمآ از نوع کنسول انتخاب کنيد، چراکه قيمت و دوام خيلي خوبي دارند. بدنه اين پيانوها بخصوص در قسمت کي برد، محل قرار دادن نت موسيقي (Music Rest) و نيز ديواره هاي اطراف کي برد به گونه اي ساخته شده است که شباهت زيادي به پيانو هاي بزرگ (رويال) دارد. به تفاوت سطح بالايي پيانو از کي برد در پيانوهاي اسپينت و کنسول دقت کنيد.

پيانو ديواري حرفه اي

از ارتفاع 110 سانتيمتر به بالا معمولآ پيانوهاي حرفه اي شروع مي شود، ارتفاع اين پيانو ها ممکن است در بهترين حالت به 133 سانتيمتر هم برسد. البته ناگفته نماند که برخي از مدل هاي بسيار قديمي پيانوهاي ديواري تا ارتفاع 150 سانتيمتر هم ساخته شده اند، اما امروزه حداکثر در ارتفاع 133 و اغلب 130 سانتيمتر ساخته مي شوند. فراموش نکنيد که طول سيم ها، کيفيت سيستم انتقال نيرو (Action) سايزهاي بالاي اين پيانوها از بسياري پيانوهاي بزرگ (رويال) که در ابعاد کوچک ساخته مي شود بهتر است.

در مطالب بعدي راجع به پيانوهاي بزرگ (رويال) و ديجيتال صحبت خواهيم کرد و سپس به بررسي پارامترهايي مانند جنس مواد اوليه، سيستم انتقال نيرو (Action)، رنگ صدا و ... که در انتخاب ساز مي تواند مهم باشد خواهيم پرداخت.