گفتگو با حسين عليزاده :سلانه ، سلانه به سوي اركستري با سازهاي ايراني

اشاره:
حسين عليزاده همانطور که خودش مي گويد زياد تمايلي براي حرف زدن درباره آنچه انجام مي دهد ندارد و معتقد است : " در ايران نبايد درباره آنچه مي خواهي انجام دهي حرف بزني ، بايد عمل کني ، بعد آن موافق و مخالفان مي توانند نظرات خود را بدهند . ادعايي ندارم ولي کسي هم نميتواند به من بگويد حق ندارم کاري را بکنم يا نکنم . من در مرحله اي نيستم که بخواهم به اين چيزها توجه کنم . هر کسي جاي من بود از تجربيات خود استفاده مي کرد و ... " اين حرفها بعد از ساخته شدن ساز سلانه گفته شد .

او بعد از سالها فعاليت در موسيقي دست به ابداع سازي زده است و معتقد است اين راه بايد ادامه پيدا کند . ساختن اين ساز با بازتابهاي مختلفي روبرو بوده که از صحبت هاي استاد مي توان آن را احساس کرد .

جسارت عليزاده در ابداع و نوآوري قابل ستايش است . آن هم در دوره اي که کمتر استادي حاضر مي شود موقعيت خود را با تجربه هاي جديد به خطر بياندازد .

گفتگوي زير حاصل چند جلسه ديدار با حسين عليزاده است . او با دقت و وسواسي که در کارهايش نيز احساس مي شود درباره ساز دردانه اش " سلانه " و موضوعات ديگر صحبت کرد که حاصلش را در زير مي خوانيد :

ادامه نوشته

گفتگوي اختصاصي بتهوون با فريدون شهبازيان :جوانان موسيقي مي خواستند که عصيان داشته باشد

اشاره:
به تازگي دومين آلبوم " کاشفان فروتن شوکران " به بازار آمده است . فريدون شهبازيان به ياد شاملو اين آلبوم را به همان نامي عرضه کرد که شاملو مي خواست .
همانطور که مي دانيد او به تازگي توانسته عنوان بهترين موسيقي فيلم را در جشنواره سينما پاسيفيک آسيا و اقيانوسيه از آن خود کند . اين در حالي است که فيلم هاي بسياري از کشورهاي آسيايي شرکت کرده بودند . به اين بهانه ها به سراغش رفتيم تا درباره موسيقي پاپ و چگونگي شکل گيري آن در صدا و سيما پرس و جو کنيم . با ما همراه شويد :

ادامه نوشته

گفتگو با شاهين فرهت

شاره:
او در سال هاي اخير سمفوني هاي زيادي ساخته و شايد از پر كارترين آهنگسازان موسيقي كلاسيك باشد. با اينكه رشته اش موسيقي كلاسيك اروپايي است به موسيقي ايراني و به خصوص موسيقي بومي ايران علاقه زيادي دارد. هميشه وقتي درباره موسيقي بومي حرف مي زنيم مي گويد: «نمي داني واسونك هاي شيرازي چقدر زيباست.» او با استفاده از ملودي هاي ايراني موسيقي هايي مي سازد كه در گوشه و كنلار جهان شنيده مي شود. خودش مي گويد دليل اينكه با تحصيل من در امريكا آن هم به طور رايگان موافقت كردند، اين بود كه مي خواستند كسي بورسيه بگيرد كه از موسيقي كشورش در آهنگسازي استفاده كند. من هم از معدود دانشجويان مشرثق زمين بودم كه اين كار را مي كردم. گفتگو را از همين الهام ها و تركيب ها شروع مي كنيم:

ادامه نوشته

گفتگو با محسن نامجو به بهانه آلبوم جديدش " ترنج "

اشاره:
اين روز ها با پخش سريال نوروزي ترش و شيرين که هر شب از تلويزيون ايران پخش مي شد، نام محسن نامجو باز هم بر سر زبان ها افتاد. او به همراه رضا عطاران ترانه تيتراژ آغازين اين سريال را اجرا کرده است. آنهايي که او و اجراهاي عحيبش از موسيقي را به ياد دارند سال هاست منتظر آلبوم هايش هستند و اين بار خوشبختانه بايد بگوييم که يکي از آلبوم هاي او با نام ترنج توانسته از سد مجوزهاي لازم وزارت ارشاد بگذرد و به زودي به بازار مي آيد. او آهنگسازي، شعر و تنظيم کارهايش را خودش انجام مي دهد.

ادامه نوشته

موسيقي و جايگاه آن نزد مولانا

موسيقي و اديان

افلاطون مي‌گويد: «نغمه و وزن موسيقي تاثير فوق العاده‌اي در روح انسان دارد و اگر درست به کار رود، مي‌تواند زيبايي را در روياهاي روح جايگزين کند». موسيقي تاثيري شگرف بر روح آدمي دارد و مي تواند لطيف‌ترين احساسات انساني را بر انگيزد.
ابونصر فارابي، فيلسوف موسيقيدان شهير ايراني و صاحب «الموسيقي الکبير» نيز ميان فطرت انسان و موسيقي، پيوند قائل است و پيدايش موسيقي را معلول سرشت آدمي مي‌شناسد.

جايگاه موسيقي در فرهنگ معنوي و مذهبي نيز، بسيار با اهميت است. اديان و مذاهب مختلف، تجلي گاه نمونه هاي متعالي از موسيقي هستند. آيين‌ها و مراسم گوناگون موجود در هر کيش و مذهبي، هر يک به نوعي، با گونه اي از موسيقي همراه‌اند.
اساساً موسيقي انسانهاي نخستين، به هر شکل و صورتي که بوده، جنبه روحاني داشته و در قالب ستايش و نيايش خدايان و مناسک ديني بوده است.

ادامه نوشته

گذری بر تاريخچه تنبور ، ساز مقدس عرفاني ايران زمين

در ايران تعداد کمي از سازها را مي‎توان برشمرد که جنبهاي اساطيري دارند يا مقدس و مورد احترام شمرده مي‎شوند و سمبل‎هايي را هنوز با خود حمل مي‎کنند . تمبيره‎ نوبان (هرمزگان)، بوق (بوشهر)، دهل رحماني (هرمزگان و بلوچستان) و تنبور کرمانشاهان از جمله‎ اين سازها هستند. تنبور را سمبل کلام حق مي‎دانند و حرمت آن بدان پايه است که در ميان يارسان به نداي الحق معروف است. تقدس اين ساز البته مربوط به شکل يا جنس مواد به کار رفته در ساختمان آن نيست، بلکه به خاطر ارزش معنوي آن است. اين ساز در گوران و کرند «تميره»، در صحنه به «تميره» در ميان لک‎هاي لرستان و کرمانشاهان به تمور معروف است و در اشعار سيد يعقوب ماهيدشتي گاه به صورت تمور آمده است.

ادامه نوشته

گذری بر تاريخچه ساز کهن ايراني عود

عود در تمدن قديم
در فرهنگ قديمي سومر عود يک آلت موسيقي شناخته شده نبوده است. نياز به چنين سازي در حقيقت به دوره آکاد بر مي گردد. سازي که توسط شاه شجاع استفاده مي شد سازي جديد بود که "گودي" ناميده مي شد، نامي که احتمالاٌ از زبان عربي استخراج شده است . مردمي که در آن دوره زندگي مي کردند معتقد بودند که اين ساز توسط قبايل کوچ نشين اختراع شده است زيرا سبک بوده و به راحتي حمل مي شده است. به عقيده "اسطودور"اين ساز بايد از قفقاز آورده شده باشد. بالعکس "اسومير"بر اساس عکسي از يک زن که در حال نواختن عود بود اين نظريه را مطرح کرد که اين ساز توسط نواحي غربي ساخته شده است. ولي در بين تمامي مجسمه هاي موجود مربوط به عصر برنز در سوريه، هيچکدام شخصي را که موسيقيدان باشد نشان نمي دهد.

ادامه نوشته

چهره‌های برجسته موسيقي پاپ زيرزميني ايران

موسيقي پاپ يا مردم‌پسند به‌خاطر جنس موسيقي و نوع مخاطبانش در تعاريف جهاني موسيقي زيرزميني محسوب نمي‌شود. فرايند کسب مجوز از وزارت ارشاد براي انتشار رسمي آلبوم موسيقي باعث شده کساني که کارهايشان خارج از اين فرايند منتشر مي‌شود به زيرزميني معروف شوند. اکثر کساني که در اينجا به عنوان چهره‌هاي شاخص زيرزميني پاپ معرفي مي‌شوند کساني هستند که آثارشان خواسته يا ناخواسته پيش از کسب مجوز پخش شده است. اغلب اين چهره‌ها به دنبال کسب مجوز و انتشار آلبوم‌هاي‌شان به شکل رسمي هستند و طبيعتا هنگامي که موفق به اينکار شوند از ليست زيرزميني‌ها خارج خواهند شد. خوانندگاني مثل رضا صادقي، بنامين، کورش صنعتي و ... پيش از اينها همين مسير را طي کردند. آنها هم کار خود را از زيرزمين شروع کردند ولي بعد از مدتي موفق به اخذ مجوز شدند.

ادامه نوشته

مناقصه ترانه مزايده ترانه ‌سرا

شايد بارها شنيده‌ باشيد که ترانه، مظلوم‌ترين بخش موسيقي است، اما آنچه هميشه ديده مي‌شود نه تنها نشانه‌اي از مظلوميت ترانه نيست بلکه همواره وزن ترانه بر موسيقي ‌چربيده است.
از آنجا که موسيقي ما، چه سنتي و چه پاپ، عجيب آميخته با کلام است، بعيد به نظر مي‌رسد که ترانه، مظلوم واقع شود.
درواقع اين ترانه سرايان هستند که تأثير مستقيم کلام خود بر موسيقي را محرز مي‌کنند.
وضعيت اقتصادي کنوني که ترانه، اين روزها بر جامعه موسيقي حاکم کرده است، بسياري از شاعران را به سرودن ترانه، ترغيب کرده است و صد البته بسياري از ناشاعران و ناسرايندگان را! شايد به همين دليل است که ترانه، اين روزها به جاي سير صعودي، کم کم مي‌رود که سير نزولي پيدا کند و جايگاه اصلي خود را به عنوان يکي از عناصر موسيقي از دست بدهد.

ادامه نوشته

سياوش قميشي

اگر ۴ رکن اساسي آهنگ (Melody), شعر, (Lyric) تنظيم (Compose) و صداي خواننده (Vocal) را در ساخت و اجراي يک ترانه به عنوان وجوه اصلي ترانه در نظر بگيريم , سياوش قميشي تنها هنرمندي ست که هر۴ وجه ترانه اش با ديگر فعالان موسيقي پاپ (Popular) ايران متفاوت است.
سياوش قميشي (متولد ۱۳۲۴-۱۹۴۵ در اهواز و بزرگ شده در تهران ) آهنگساز, شاعر, تنظيم کننده و خواننده اي ست که در بين عموم به عنوان خواننده و براي خواص به عنوان آهنگساز و خواننده اعتباري ويژه و متفاوت دارد. نخستين وجه و شايد مهم ترين وجه تفاوت آثار سياوش قميشي در ملودي هايش نهفته است. ملودي هايي بسيار متأثر از موسيقي کلاسيک (اصيل) ايران و در عين حال مبتني بر آکورد هاي غير معمول و کاملأ غير ايراني که ترکيبي عجيب و درخشان را از موسيقي ايراني و غربي در قالب ترانه هاي پاپ (Popular) به وجود آورده است و همچون مهري برجسته, برداشت ناب سياوش قميشي را از هنر ايراني با اشرافي جامع بر انواع موسيقي غير ايراني به نمايش مي گذارد.

ادامه نوشته

موسيقي و جشنواره اي اتفاقي

جام جم:مهمترين رويداد فرهنگي در زمينه موسيقي به لحاظ گستردگي و کميت در راه است. جشنواره موسيقي فجر که بعد از 22 دوره متاسفانه هنوز نتوانسته است جايگاهي معتبر همچون 2 جشنواره فيلم و تئاتر پيدا کند تا 2 هفته ديگر مي نوازد، ولي تا اين لحظه هنوز به طور رسمي نام و نشاني از گروه هاي اجراکننده بطور کامل اعلام نشده است.
بعلاوه ناهماهنگي هايي در خصوص وضعيت بخش بين الملل و بخش هاي جنبي به چشم مي خورد که تا حدودي نگران کننده است.

ادامه نوشته

گفتگو با کاوه يغمايي

شايد اولين بار اسم کاوه يغمايي را در زمان انتشار آلبوم‌هاي پدرش به عنوان صدابردار يا ... شنيده بوديم، اما
اواسط دهه‌ي هفتاد بود که با کنسرت‌هايش و در کنار آن آلبوم‌هايي که ردپاي پررنگ‌ترش در آن‌ها مشاهده مي‌شد ما را نسبت به هنرش کنجکاوتر کرد. "مسافر کوير" با موسيقي او و صداي آريو حبيبي، " شعر نفس‌گير" با موسيقي او و صداي پيمان نيکسار، "مترسک" که آلبوم خودش بود و ... فکر مي‌کنم کاوه يغمايي مي‌توانست هنرمند جريان‌سازي باشد، اگر محترمانه‌تر و ريزبينانه‌تر با هنر او برخورد مي‌کرديم. اين هنرمند چند سالي‌ست که به کانادا مهاجرت کرده و اميدوارم اين مهاجرت هميشگي نباشد، چون کاوه‌اي که مي‌گويد "سلام من را به ايران عزيزم برسانيد" براي ايران و هنرش غنيمتي‌ا‌ست. اين گفتگو پيش از اين در ماه‌نامه نسيم هراز منتشر شده است.

ادامه نوشته

گفتگو با يک ترانه ‌سرای واسوخت

در چند سال اخير در فضاي موسيقي فارسي داخل کشور، نوع جديدي از ترانه‌ها ديده و شنيده مي‌شوند که به آنها ترانه‌هاي منفي، واسوخت يا ضدعاشقانه مي‌گويند. آغازگر اين نوع از موسيقي پاپ کشور را ترانه‌سراهاي شاخص و مجوزدار داخلي از جمله شاهکاربينش‌پژوه و شادمهر عقيلي دانسته‌اند.
به تدريج با استقبال جامعه از اين نوع ترانه‌ها، شاهد توليد پخش ترانه‌هاي زيادي با اين مفاهيم بوده‌ايم. تغيير لحن و مضامين به کار رفته در اين نوع ترانه‌ها و حرکت به سمت استفاده از اصطلاحات مغاير با فضاي رسمي موسيقي کشور به تدريج اين نوع ترانه‌ها را به زيرزمين برد. در حال حاضر اين نوع آثار که در داخل کشور توليد مي‌شوند بدون مجوز و اغلب از طريق اينترنت و اصطلاحا به شکل «زيرزميني» پخش مي‌شوند.

ادامه نوشته

گفت‌ و گو با همايون خرم

همايون خرم در 12 سالگي به مكتب صبا راه يافت و به علت استعداد شگرفي كه داشت پس از سه سال و نيم به عنوان تك نواز در راديو آغاز به كار كرد. ‌ بعد‌ها در بسياري از برنامه‌هاي موسيقي رايو به خصوص <گل‌ها> به عنوان آهنگساز، سوليست ويولن و رهبر اركستر، آثار با ارزشي را ارائه داد. همايون به موازات فعاليت عاشقانه و در عين حال محققانه در موسيقي ايران از كسب علم نيز غافل نبود. وي در بيشتر مراحل تحصيلي از شاگردان ممتاز بود و تحصيلا‌ت عاليه خود را با اخذ دانشنامه در رشته مهندسي برق به پايان رساند.

ادامه نوشته

گفتگو با کاوه يغمايي

 شايد اولين بار اسم کاوه يغمايي را در زمان انتشار آلبوم‌هاي پدرش به عنوان صدابردار يا ... شنيده بوديم، اما
اواسط دهه‌ي هفتاد بود که با کنسرت‌هايش و در کنار آن آلبوم‌هايي که ردپاي پررنگ‌ترش در آن‌ها مشاهده مي‌شد ما را نسبت به هنرش کنجکاوتر کرد. "مسافر کوير" با موسيقي او و صداي آريو حبيبي، " شعر نفس‌گير" با موسيقي او و صداي پيمان نيکسار، "مترسک" که آلبوم خودش بود و ... فکر مي‌کنم کاوه يغمايي مي‌توانست هنرمند جريان‌سازي باشد، اگر محترمانه‌تر و ريزبينانه‌تر با هنر او برخورد مي‌کرديم. اين هنرمند چند سالي‌ست که به کانادا مهاجرت کرده و اميدوارم اين مهاجرت هميشگي نباشد، چون کاوه‌اي که مي‌گويد "سلام من را به ايران عزيزم برسانيد" براي ايران و هنرش غنيمتي‌ا‌ست. اين گفتگو پيش از اين در ماه‌نامه نسيم هراز منتشر شده است.

ادامه نوشته

محسن چاووشي: هيچ وقت دلسرد نشدم

محسن چاووشي بدون ترديد يکي از محبوب‌ترين خواننده‌هاي پاپ است. او متولد سال ۱۳۵۸ در شهر آبادان است. در يک خانواده هشت نفري بزرگ شده و ليسانس حسابداري دارد و موفقيتش را مديون لطف و محبت‌هاي مادرش مي‌داند. با او گفتگويي انجام داديم که گوشه‌هايي از آن را مي‌خوانيد. نسبت به آلبوم اولم تغييرات زيادي کردم، اون روزها خيلي کم سن و سال بودم، هيچ چيزي از دنياي موسيقي حرفه‌اي نمي‌دانستم اما حالا ديدگاهم نسبت به موسيقي عوض شده است.
اوايل که کارم رو شروع کرده بودم، همه مي‌گفتند از فلان خواننده تقليد مي‌کنم اما رفته‌رفته صداي من پخته‌تر شد و خشي که با بالا رفتن سن و تمرين زياد در صدايم ايجاد شد، باعث گشت صدايم از آن خواننده متمايز شود.

ادامه نوشته

گفت‌ و گو با عليرضا مشايخي

عليرضا مشايخي از معدود آهنگسازان ايراني است که در سطحي وسيع‌تر از مرز‌هاي ايران به مفهوم موسيقي مي‌انديشد و نو بودن و نو شدن از دغدغه‌هاي هميشگي وي است. دغدغه‌اي که کهنه نمي‌شود.در گفت‌وگويي که پيش از اين با مشايخي داشتيم در پي چيستي فلسفه مشايخي در موسيقي بوديم. اما اين بار سعي در کشف راهي که در مسير زندگي‌اش طي کرده تا به اين مقطع برسد داشتيم.ارکستر موسيقي نو، در اين دوره از جشنواره موسيقي فجر، جمعه -۷ دي ماه - به رهبري «عليرضا مشايخي» در تالار رودکي به اجراي برنامه مي‌پردازد و ۱۵ دي ماه هم در تالار وحدت، مراسمي ‌با عنوان «شب مشايخي» برگزار مي‌شود.
«عليرضا مشايخي» که توانسته راز يگانگي و تلاش در خلوت و کار و کار وکار را کشف کند.

ادامه نوشته

گفت‌ و گو با ليلي افشار

 «ليلي افشار»، نوازنده گيتاري که تجربه نوازندگي در سراسر دنيا را دارد، براي نخستين بار به جشنواره فجر دعوت شده است. امروز در فرهنگسراي نياوران براي دومين بار کنسرت مي دهد. افشار آنقدر ساز و کارش را دوست دارد که ديگر خودش هم شبيه آن شده است. آنقدر با اين ساز زندگي کرده است که ديگر در يک پياده‌روي ساده هم از دست صداهايي که ما به راحتي از کنارشان مي‌گذريم، در امان نيست و به قول خودش، حتي مواقعي هم که نمي‌نوازد به نت و موسيقي مي‌انديشد. در گفت‌وگو با اين نوازنده چيره دست، پيش از هر چيز در پي اين بودم تا شيوه او را براي رسيدن به اين مرتبه کشف کنم. هر چند که باز هم برگ ديگري رو کرد که اين راه تمامي‌ندارد و هر چه بالاتر بروي، بيشتر و بيشتر بايد تلاش کني!و نهايت اينکه، حاصل اين گفت‌وگو پيش روي شماست و مي‌توانيد نگاه ليلي افشار نسبت به زندگي با موسيقي را بيابيد.

ادامه نوشته

زير و بم جشنواره‌ موسيقي فجر در گفت‌ و گو با كامبيز روشن‌ روان

كامبيز روشن‌روان از آهنگ‌سازان اركستري و سازندگان موسيقي فيلم بويژه در دهه‌هاي 60 و 70 است. موفق‌ترين اثرش را با عنوان "يادگار دوست" با صداي شهرام ناظري عرضه كرد كه پس از استقبال ازسوي مردم در زمان ارايه، در سال‌هاي جنگ و موشك‌باران، همچنان از آثار به‌يادماندني و مانا به‌شمار مي‌رود. او در دو - سه‌ دهه‌ي گذشته همواره حضوري مستمر در عرصه آهنگ‌سازي و نيز فعاليت‌هاي اجرايي مربوط به حوزه‌ي موسيقي داشته و همواره از چهره‌هاي متعادل و بدون تعصب‌هاي افراطي در اين حوزه شناخته مي‌شود.

ادامه نوشته

گفتگو با بنيامين بهادری

زلزله بنيامين بهادري از اسفند ۱۳۸۴ شروع شد. فروش بالاي آلبوم موسيقي بنيامين و شنيده‌شدن آثارش در سطح بسيار گسترده، او را به پديده سال‌هاي اخير موسيقي پاپ کشور تبديل کرده است. بنيامين از جمله کساني بود که پيش از انتشار آثارش به شکل آلبوم رسمي، بعضي کارهايش اصطلاحا به شکل زيرزميني پخش شد. البته بنيامين اين موضوع را قبول ندارد و معتقد است هيچ كدام از كار‌هايش وارد پروسه زيرزميني نشدند و آن قطعات تنها كمي زودتر از موعد، به دلايلي كه ذكرشان نياز نيست پخش شدند.
با بنيامين در مورد فضاي موسيقي کشور در سال‌هاي اخير و کارهايش صحبت کرديم.

ادامه نوشته