پن فلوت (I)
در آمريکاي جنوبي براي ساختن پن فلوت و کوک کردن ني ها در شدت مناسب صوتي از دانه خشک ذرت يا ريگهاي کوچکي که در ته هر ني قرار ميدهند استفاده ميکنند.
سازندگان امروزي پن فلوت به شکل منحني رومانيايي آن، براي کوک کردن ساز از موم(عموما موم زنبور) استفاده ميکنند و براي اين کار از ابزارهاي خاصي استفاده ميکنند. چوب پنبه و دريچه هاي لاستيکي نيز براي کوک کردن اين ساز به کار ميروند که استفاده از آنها سريعتر و ساده تر است.
پن فلوت با افقي دميدن در نوک تيز لبه داخلي سمت باز نيها نواخته ميشود. اين کار مجموعه منظمي از پالسها توليد ميکند که در طول لوله به امواج صوتي تبديل ميشوند. هر ني يا لوله براي نت خاصي کوک شده است که نت ابتدايي ناميده ميشود. با زياد دميدن يا overblowing که به معناي افزايش شدت دميدن و فشردن لبها بر ساز است، نتهايي که فرکانس آنها از نت ابتدايي بالاتر است يا هارمونيک ها توليد ميشوند.
پن فلوت رومانيايي طوري ساخته ميشود که ني ها در يک رديف منحني در کنار يکديگر قرار ميگيرند. اين حالت به نوازنده امکان ميدهد که تنها با چرخش سر خود به سادگي به تمام نتها دسترسي داشته باشد.
اين سازها قادر به اجراي انواع نواهاي زير و بم هستند که با روش خاصي که مرکب از اريب گرفتن ساز و حرکات فک نوازنده است به وجود مي آيند. يک نوازنده ماهر ميتواند در هر ميزان و کليدي بنوازد.
براي توليد وارياسيون وجود دارد، يکي توسط لرزش و درواقع کم و زياد شدن شدت دميدن و ديگري با حرکات دست ايجاد ميشود. در روش دستي يا hand vibrato، نوازنده-با حرکتي بسيار شبيه به دست ويولونيستي که با انگشتان خود در سيمها لرزش ايجاد ميکند- يک طرف ساز(معمولا سمت بلندتر آن) را به آرامي حرکت ميدهد. در روش تنفسي يا diaphragm vibrato از روشي مشابه تغيير شدت دميدن در سازهايي چون فلوت و سازهاي بادي ديگر استفاده ميشود.
تاريخچه پن فلوت
اگر ساز را صرفا وسيله اي براي توليد صوت بدانيم، بنا به نظر بسياري از متخصصان و تاريخ دانان، پن فلوت به خاطر سادگي بيش از حد خود از باستاني ترين سازها به شمار مي آيد و شايد سازهاي کوبه اي تنها سازهايي باشند که از آن قديمي ترند.
احتمالا بشر همانطور که آموخت ميتواند با ضربه زدن به اشيا اطراف خود، صدا توليد کند، به طور اتفاقي متوجه شد که با دميدن در اجسام تو خالي نيز صدا توليد ميشود و به احتمال فراوان اولين نوع چنين سازهايي تنها از يک لوله يا ني تشکيل ميشده اند.
کشف زير و بمهاي صدا و نحوه توليد آنها مدت زيادي به طول انجاميده است. جالب است که هيچ منطقه يا قوم خاصي را نميتوان سرمنشاء اين ساز دانست زيرا آثاري از فلوت و پن فلوتهاي ابتدايي در نقاطي از جهان کشف شده است که در گذشته هيچ ارتباطي با يکديگر نداشته اند و در واقع پن فلوت در ميان جوامع مختلف، در زماني ساخته شده که آن جامعه در سطح دانش و توانايي خاصي قرار داشته است که اين به معناي اعصار مختلف و زمانهايي متفاوت است.